สังคม คุณภาพชีวิต
ราชกิจจานุเบกษา ประกาศกระทรวงมหาดไทย เรื่องให้สถานะคนต่างด้าวเข้าเมืองโดยชอบด้วยกฎหมายและมีถื่นที่อยู่อาศัยในราชอาณาจักรไทย ตามพระราชบัญญัติคนเข้าเมือง พ.ศ. 2522 แก่บุคคลที่อพยพเข้าในราชอาณาจักรไทยและอยู่มานาน โดยให้มีผลบังคับใช้ 30 วันนับตั้งแต่วันที่ประกาศในราชกิจจานุเบกษา (มีผลบังคับใช้ 28 มิ.ย. 68)
บุคคลที่ได้สิทธิรับสถานะ
บุคคลที่มีสิทธิได้รับสถานะเป็นคนต่างด้าวเข้าเมืองโดยชอบด้วยกฎหมายและมีถิ่นที่อยู่ในราชอาณาจักรไทย มีดังนี้บ
1. บุคคลที่อพยพเข้ามาในราชอาณาจักรไทย และอาศัยอยู่เป็นเวลานานที่ไม่ได้มีเชื้อสายไทยและไม่ได้เกิดในราชอาณาจักรไทย และเป็นกลุ่มเป้าหมายเฉพาะชนกลุ่มน้อยและกลุ่มชาติพันธุ์ ที่คณะรัฐมนตรี (ครม.) มีมติรับรองสถานะให้อยู่อาศัยถาวรในราชอาณาจักรไทยไว้แล้ว รวม 19 กลุ่ม ได้แก่
- กลุ่มชาวเขา 9 เผ่า
- กลุ่มบุคคลบนพื้นที่สูงหรือชุมชนพื้นที่สูงที่อพยพเข้าก่อนและหลัง 3 ต.ค. 2528
- กลุ่มอดีตทหารจีนคณะชาติ
- กลุ่มจีนฮ่ออพยพพลเรือน
- กลุ่มจีนฮ่ออิสระ
- กลุ่มผู้พลัดถิ่นสัญชาติพม่า
- กลุ่มหลบหนีเข้าเมืองจากพม่า
- กลุ่มชาวเวียดนามอพยพ
- กลุ่มชาวลาวอพยพ
- กลุ่มเนปาลอพยพ
- กลุ่มอดีตโจรจีนคอมมิวนิสต์มาลายา
- กลุ่มไทยลื้อ
- กลุ่มม้งถ้ำกระบอกที่ทำประโยชน์
- กลุ่มผู้หลบหนีเข้าเมืองชาวกัมพูชา
- กลุ่มผู้อพยพและผู้หลบหนีเชื้อสายไทยจากจังหวัดเกาะกง ประเทศกัมพูชา ที่อพยพเข้ามาก่อนและหลัง 15 พ.ย. 2520
- กลุ่มผู้พลัดถิ่นสัญญาชาติพม่าเชื้อสายไทยที่อพยพเข้ามาหลัง 9 มี.ค. 2519
- กลุ่มชาวลาวภูเขาอพยพ
- กลุ่มผู้พลัดถิ่นสัญชาติพม่าเชื้อสายไทยที่อพยพเข้ามาก่อน 9 มี.ค. 2519
- กลุ่มชาวมอแกนที่ประสบภัยสึนามิซึ่งได้รับการสำรวจจัดทำทะเบียนประวัติไว้ถึงปี 2542 และที่สำรวจเพิ่มเติมตามยุทธศาสตร์การจัดการปัญหาสถานะและสิทธิของบุคคลระหว่างปี 2548 – 2544
2. เด็กที่มีอายุไม่เกิน 18 ปี และบุคคลที่มิได้เกิดในราชอาณาจักรไทยและกำลังเรียนอยู่ในโรงเรียน หรือสถานศึกษา หรือจบการศึกษาแล้วแต่ไม่มีสถานะที่ถูกต้องตามกฎหมาย ซึ่งได้รับการสำรวจจัดทำทะเบียนประวัติไว้ถึงปี 2542 และที่สำรวจเพิ่มเติมตามยุทธศาสตร์การจัดการปัญหาสถานะและสิทธิของบุคคลระหว่างปี 2548 – 2554
3. คนต่างด้าวที่ถูกบุพการีทอดทิ้งหรือไม่ปรากฏบิดาและมารดา ที่ไม่ได้เกิดในราชอาณาจักรไทย (คนไร้รากเหง้า) ซึ่งได้รับการสำรวจจัดทำทะเบียนประวัติไว้ถึงปี 2542 และที่สำรวจเพิ่มเติมตามยุทธศาสตร์การจัดการปัญหาสถานะและสิทธิของบุคคลระหว่างปี 2548 – 2554
4. ให้บุคคลที่ทำคุณประโยชน์แก่ประเทศที่ไม่ได้เกิดในราชอาณาจักรไทย ซึ่งได้รับการสำรวจจัดทำทะเบียนประวัติไว้ถึงปี 2542 และที่สำรวจเพิ่มเติมตามยุทธศาสตร์การจัดการปัญหาสถานะและสิทธิของบุคคลในระหว่างปี 2548 – 2554
ทั้งนี้บุคคลในกลุ่มข้อ 1 ซึ่งเข้ามาอยู่ในราชอาณาจักรไทยภายในวันที่ 30 ก.ย. 2542 และกลุ่มบุคคลในข้อ 2 – 4 ซึ่งเข้ามาในราชอาณาจักรไทย ภายในวันที่ 18 ม.ค. 2548 แต่ไม่เคยได้รับการสำรวจจดทะเบียนประวัติตามมติ ครม.ที่ว่าด้วยการแก้ไขปัญหาสถานะและสิทธิของบุคคล หากบุคคลนั้นพิสูจน์และมีหลักฐานเชื่อได้ว่าเป็นบุคคลกลุ่มดังกล่าว และเป็นไปตามเงื่อนไขของกลุ่มนั้น ๆ เมื่อได้จดทะเบียนประวัติและมีเอกสารแสดงตนตามระเบียบผู้อำนวยการทะเบียนกลางกำหนดตามมาตรา 19-2 แห่งพระราชบัญญัติการทะเบียนราษฎร พ.ศ. 2534 (พ.ร.บ.ทะเบียนราษฎร) ซึ่งแก้ไขเพิ่มเติมโดย พ.ร.บ.ทะเบียนราษฎร (ฉบับที่3) พ.ศ. 2562 และมาตรา 38 วรรคสอง แห่ง พ.ร.บ.ทะเบียนราษฎร พ.ศ. 2534 ซึ่งแก้ไขเพิ่มเติมโดย พ.ร.บ.ทะเบียนราษฎร (ฉบับที่2) พ.ศ. 2551 ให้มีสิทธิได้รับสถานะเป็นคนต่างด้าวเข้าเมืองโดยชอบด้วยกฎหมายและมีถิ่นที่อยู่ในราชอาณาจักรไทยตามประกาศนี้
และการออกนอกเขตพื้นที่ควบคุมของบุคคลดังกล่าว ให้นำระเบียบกระทรวงมหาดไทยว่าด้วยการอนุญาตและให้บุคคลซึ่งไม่มีสัญชาติไทยออกนอกเขตควบคุมเป็นการชั่วคราว เพื่อเข้าเรียนในสถานศึกษา พ.ศ. 2553 ลงวันที่ 2 ก.พ. 2553 และประกาศกระทรวงมหาดไทย เรื่อง การกำหนดเขตพื้นที่ควบคุมและการอนุญาตให้คนต่างด้าวบางจำพวกที่เข้ามาอยู่ในราชอาณาจักรเป็นการชั่วคราวออกนอกเขตพื้นที่ควบคุม ลงวันที่ 15 มิ.ย. 2559 มาใช้บังคับอนุโลม
นอกจากนี้ให้บุคคลตามข้อ 3 (คนไร้รากเหง้า) มีสถานะเป็นคนต่างด้าวเข้าเมืองโดยชอบด้วยกฎหมายนอกกำหนดจำนวนคนต่างด้าวและมีถิ่นที่อยู่อาศัยในราชอาณาจักรไทย ภายใต้หลักเกณฑ์ดังนี้
(1) ไม่สามารถกลับประเทศต้นทางหรือไม่มีจุดเกาะเกี่ยวใด ๆ กับประเทศต้นทาง ทั้งนี้หลักเกณฑ์ดังกล่าวเป็นไปตามประกาศกระทรวงมหาดไทย เรื่อง กำหนดหลักเกณฑ์การอยู่ในราชอาณาจักรของผู้เกิดในราชอาณาจักรซึ่งไม่ได้สัญชาติไทย ลงวันที่ 6 ต.ค. 2560
(2) มีภูมิลำเนาและอาศัยอยู่ในราชอาณาจักรไทยติดตามกันต่อเนื่องเป็นเวลาไปน้อยกว่า 15 ปี นับถึงวันที่ยื่นคำขอมีสถานะคนต่างด้าวเข้าเมืองโดยชอบด้วยกฎหมาย
(3) มีชื่อในทะเบียนบ้านหรือทะเบียนประวัติ มีเลขประจำตัว 13 หลัก และมีบัตรประจำตัวหรือเอกสารแสดงตัวที่นายอำเภอหรือนายทะเบียนท้องถิ่นจัดทำให้ตามกฎหมายว่าด้วยการทะเบียนราษฎร
(4) ไม่ปรากฏหลักฐานการมีและใช้สัญชาติอื่น
(5) มีความจงรักภักดีต่อประเทศไทยและเลื่อมใสในการปกครองระบบประชาธิปไตยอันมีประมหากษัตริย์ทรงเป็นประมุข
(6) มีความประพฤติดีไม่มีพฤติการณ์เป็นที่น่าเชื่อว่าเป็นบุคคลที่เป็นภัยต่อสังคมหรือจะก่อเหตุอันตรายต่อความสงบสุข หรือความปลอดภัยของประชาชน หรือความมั่นคงแห่งราชอาณาจักร ไม่ได้เคยได้รับโทษจำคุกตามคำพิพากษาถึงที่สุดของศาลให้จำคุกตั้งแต่ 5 ปีขึ้นไป หากเคยได้รับโทษดังกล่าว ต้องพ้นโทษมาแล้วไม่น้อยกว่า 5 ปีนับถึงวันที่ยื่นคำขอ เว้นแต่โทษในคดียาเสพติดฐานเป็นผู้ค้าหรือผู้ผลิต ต้องพ้นโทษมาแล้วไม่น้อยกว่า 10 ปี ยกเว้นสำหรับเด็กที่มี่อายุไม่เกิน 18 ปีบริบูรณ์
ทั้งนี้ให้บุคคลตามข้อ (3) ซึ่งมีความประสงค์จะขอมีสถานะคนต่างด้าวเข้าเมืองโดยชอบด้วยกฎหมายและมีถิ่นที่อยู่ในราชอาณาจักร ต้องรับรองตนเองว่าเป็นผู้มีคุณสมบัติตามหลักเกณฑ์ในวรรคหนึ่ง
วิธียื่นขอสถานะ
หลักเกณฑ์และวิธีการยื่นคำขอมีสถานะคนต่างด้าวเข้าเมืองโดยชอบด้วยกฎหมาย
1. มีภูมิลำเนาอยู่ในเขตกรุงเทพมหานคร ให้ยื่นต่อผู้อำนวยการสำนักกิจการความมั่นคงภายใน กรมการปกครอง และให้ผู้อำนวยการสำนักกิจการความมั่นคงภายใน พิจารณาอนุญาตให้มีสถานะคนต่างด้าวเข้าเมืองโดยชอบด้วยกฎหมายและมีถิ่นที่อยู่ในราชอาณาจักรไทย มาตรา 17 แห่ง พ.ร.บ.คนเข้าเมือง พ.ศ 2522 ประเภทไร้สัญชาตินอกกำหนดจำนวนคนต่างด้าว
2. มีภูมิลำเนาอยู่ในท้องที่อำเภอใด ให้ยื่นต่อนายอำเภอท้องที่นั้น และให้นายอำเภอพิจารณาอนุญาตให้มีสถานะคนต่างด้าวเข้าเมืองโดยชอบด้วยกฎหมายและมีถิ่นที่อยู่ในราชอาณาจักรไทย ตามมาตรา 17 แห่ง พ.ร.บ.คนเข้าเมือง พ.ศ.2522 ประเภทไร้สัญชาตินอกกำหนดจำนวนคนต่างด้าว
3. เมื่อมีกรณีอื่นใดที่อธิบดีกรมการปกตครอง เห็นสมควรหรือเมื่อได้รับการร้องขอจากผู้ว่าราชการจังหวัด ให้อธิบดีกรมการปกครองหรือผู้ที่อธิบดีกรมการปกครองแต่งตั้ง มีอำนาจรับคำขอและพิจารณาอนุญาตให้มีสถานะคนต่างด้าวเข้าเมืองโดยชอบด้วยกฎหมายและมีถิ่นที่อยู่ในราชอาณาจักรไทยตามมาตา 17 พ.ร.บ.คนเข้าเมือง พ.ศ.2522 ประเภทไร้สัญชาตินอกกำหนดจำนวนคนต่างด้าวได้ทั่วราชอาณาจักร ตามหลักเกณฑ์และวิธีการท้ายประกาศนี้
ต้องยื่นคำขอภายใน 30 วัน
คนต่างด้าวที่ได้รับอนุญาตให้มีถิ่นที่อยู่ในราชอาณาจักรจะต้องขอหนังสือรับรองการได้อนุญาตให้มีถิ่นที่อยู่ในราชอาณาจักรจากผู้อำนวยการสำนักกิจการความมั่นคงภายใน หรือนายอำเภอที่ผู้ยื่นคำขอมีภูมิลำเนา แล้วแต่กรณี ภายในเวลา 30 วัน นับตั้งแต่วันที่ได้รับแจ้งจากพนักงงานเจ้าหน้าที่เป็นลายลักษณ์อักษร โดยผู้รับหนังสือรับรองต้องเสียค่าธรรมเนียมตามที่กำหนดในบัญชีท้ายประกาศนี้
ให้หนังสือรับรองได้รับอนุญาตให้มีถิ่นที่อยู่ในราชอาณาจักร มีสถานะเทียบเท่าใบสำคัญถิ่นที่อยู่ตาม พ.ร.บ.คนเข้าเมือง พ.ศ. 2522 โดยให้ใช้ตลอดไป แต่ไม่เป็นการตัดสิทธิคนต่างด้าวซึ่งได้รับอนุญาตให้มีถิ่นที่อยู่ในราชอาณาจักรที่จะขอรับใบสำคัญจากสำนักงานตรวจคนเข้าเมือง
กรณีคนต่างด้าวซึ่งได้รับอนุญาตให้มีถิ่นที่อยู่โดยชอบตามประกาศนี้ ประสงค์จะเดินทางออกไปนอกราชอาณาจักรและจะกลับเข้ามาอีก ให้ปฏิบัติตาม พ.ร.บ.คนเข้าเมือง พ.ศ. 2522 ต่อไป
บุคคลที่ได้รับอนุญาตให้มีสถานะเป็นคนต่างด้าวเข้าเมืองโดยชอบด้วยกฎหมายและมีถิ่นที่อยู่ในราชอาณาจักรไทยตามประกาศฉบับนี้ หากตรวจสอบในภายหลังหรือปรากฏเหตุว่าผู้นั้นไม่ได้มีคุณสมบัติตามหลักเกณฑ์ที่กำหนด ให้พิจารณาเพิกถอนการอนุญาตนั้นตามหลักเกณฑ์และวิธีการแนบท้ายประกาศนี้
หลักฐานการยื่นคำขอ
- สำเนาทะเบียนบ้าน หรือทะเบียนประวัติที่นายทะเบียนจัดทำให้ตามกฎหมายว่าด้วยการทะเบียนราษฎร ของผู้ยื่นคำขอมีสถานะคนต่างด้าวเข้าเมืองโดยชอบด้วยกฎหมายฯ หากเอกสารดังกล่าวชำรุดหรือสูญหาย ให้ใช้สำเนาคู่ฉบับหรือฉบับที่ตัดจากฐานข้อมูลทะเบียนกลางซึ่งนายทะเบียนลงชื่อรับรอง
- บัตรประจำตัวที่ออกให้ตามกฎหมายว่าด้วยการทะเบียนราษฎรของผู้ยื่นคำขอ
- แบบสำรวจที่ใช้ในการจัดทำทะเบียน ที่นายทะเบียนจัดทำให้ตามกฎหมายว่าด้วยการทะเบียนราษฎร อาทิ ทะเบียนประวัติชุมชนบนพื่นที่สูงตามแผนแม่บทฯ ฉบับที่ 2 แบบพิมพ์ประวัติบุคคลบนพื้นที่สูง หรือแบบสำรวจเพื่อจัดทำทะเบียนสำหรับบุคคลที่ไม่มีสถานะทางทะเบียน (แบบ 89) แล้วแต่กรณี
- สำเนาคำพิพากษาของศาลและหนังสือรับรองคดีถึงที่สุด หรือหลักฐานอื่นที่แสดงถึงผลของคดีและเอกสารแสดงการพ้นโทษจำคุก ซึ่งต้องพ้นโทษมาแล้วไม่น้อยกว่า 5 ปี สำหรับผู้ยื่นคำขอที่เคยรับโทษจำคุกตามคำพิพากษาถึงที่สุดของศาลให้จำคุกตั้งแต่ 5 ปีขึ้นไป หากเคยได้รับโทษดังกล่าว ต้องพ้นโทษมาแล้วไม่น้อยกว่า 5 ปี นับตั้งแต่วันที่ยื่นคำขอ เว้นแต่โทษในคดียาเสพติดฐานเป็นผู้ค้าหรือผู้ผลิต ต้องพ้นโทษมาแล้วไม่น้อยกว่า 10 ปี ยกเว้นสำหรับเด็กที่มีอายุไม่เกิน 18 ปีบริบูรณ์ (ถ้ามี)
อ่านประกาศฉบับเต็ม : ประกาศกระทรวงมหาดไทย เรื่องให้สถานะคนต่างด้าวเข้าเมืองโดยชอบด้วยกฎหมายและมีถื่นที่อยู่อาศัยในราชอาณาจักรไทย
