สังคม คุณภาพชีวิต
ไทยกำลังเข้าสู่สังคมผู้สูงวัยขั้นสูงสุด เนื่องจากอัตราเด็กเกิดใหม่ลดลงมากขึ้นทุกปี ในขณะที่ผู้สูงอายุกลับเพิ่มมากขึ้น โดยจากข้อมูลกรมการปกครอง กระทรวงมหาดไทย ณ วันที่ 31 ธ.ค. 2566 ไทยมีผู้สูงอายุทั่วประเทศ 13 ล้านคน คิดเป็นสัดส่วน 20% ของประชากรไทยทั้งประเทศที่มีอยู่ 66 ล้านคน
ในอีก 20 ปีข้างหน้า (พ.ศ. 2583) สำนักงานสภาพัฒนาการเศรษฐกิจและสังคมแห่งชาติ (สศช.) คาดว่าประชากรผู้สูงอายุไทยจะเพิ่มขึ้นอย่างรวดเร็ว ถึงสัดส่วน 31.37% ของประชากรไทยทั้งประเทศ และกลายเป็น “สังคมสูงวัยระดับสุดยอด” (Super aged society)
ดึงลูกหลานดูแลผู้สูงอายุเปราะบางลดภาระรัฐ
กรมกิจการผู้สูงอายุ กระทรวงการพัฒนาสังคมและความมั่นคงของมนุษย์ (พม.) ได้มีประกาศระเบียบว่าด้วยการคุ้มครองผู้สูงอายุแบบครอบครัวอุปถัมป์ พ.ศ. 2566 ด้วยกรมกิจการผู้สูงอายุ มีภารกิจเกี่ยวกับการคุ้มครอง การส่งเสริม และการสนับสนุนผู้สูงอายุในด้านต่าง ๆ ตามกฎหมายว่าด้วยผู้สูงอายุ และการสร้างความเสมอภาคและลดความเหลื่อมล้ำในสังคมตามนโยบายรัฐบาล
ทั้งนี้ เพื่อตอบสนองผู้สูงอายุส่วนใหญ่ที่มีความต้องการอยู่กับครอบครัว ชุมชนและสังคม จึงมีการสนับสนุนงบประมาณให้ลูกหลานที่ต้องลาออกมาดูแล เครือญาติ หรือคนในชุมชนที่ดูแลผู้สูงอายุเปราะบางแล้วไม่มีใครดูแล เพื่อที่จะได้ไม่ต้องเข้าไปอยู่ในศูนย์พัฒนาการจัดสวัสดิการสังคมผู้สูงอายุ (ศพส.)
ครอบครัวอุปถัมภ์ หมายความว่า บุคคลหรือครอบครัวที่ได้รับอนุญาตจากอธิบดีหรือผู้ว่าราชการจังหวัด แล้วแต่กรณี ให้เป็นครอบครัวอุปถัมภ์ผู้สูงอายุที่มีฐานะยากจน และไม่มีผู้ดูแลหรือ มีแต่ไม่สามารถเลี้ยงดูได้ การคุ้มครองตามระเบียบนี้ ผู้สูงอายุต้องยินยอมเป็นหนังสือตามแบบที่อธิบดีกำหนด กรณีผู้สูงอายุไม่สามารถให้การยินยอมได้ ให้นักสังคมสงเคราะห์เป็นผู้รวบรวมข้อเท็จจริงและเสนอความเห็นต่อคณะกรรมการการขอคุ้มครองดูแลผู้สูงอายุให้ขอได้เพียงคราวละหนึ่งคน หากจะรับมากกว่านั้น ให้ระบุเหตุผล และความจำเป็นที่จะต้องรับผู้สูงอายุไว้คุ้มครองดูแลมากกว่าหนึ่งคน
คุณสมบัติครอบครัวอุปถัมภ์
- มีสัญชาติไทย
- มีอายุไม่ต่ำกว่า 18 ปีบริบูรณ์ หรือผู้ที่มีอายุต่ำกว่า 18 ปี ซึ่งมีความพร้อมและศักยภาพในการดูแลผู้สูงอายุ อาจได้รับการพิจารณาจากคณะกรรมการ เป็นรายๆ ไป
- มีที่อยู่อาศัยที่เป็นหลักแหล่ง และอยู่ในอาณาบริเวณเดียวกับผู้สูงอายุ
- ได้รับความยินยอมจากสมาชิกทุกคนในครอบครัวว่ามีความพร้อมในการคุ้มครองผู้สูงอายุ
- ไม่เป็นผู้ต้องหาว่ากระทำผิดอาญา และอยู่ระหว่างการสอบสวนของพนักงานสอบสวนหรืออยู่ระหว่างการพิจารณาคดีของศาล
ขั้นตอนลงทะเบียนครอบครัวอุปถัมป์รับ 3,000 บาท/เดือน
สำหรับการขอเป็นครอบครัวอุปถัมภ์ให้ยื่นความประสงค์ตามแบบที่อธิบดีกำหนด คือ ในท้องที่กรุงเทพมหานคร ให้ยื่นคำขอได้ที่กรมกิจการผู้สูงอายุ หรือศูนย์พัฒนาการ จัดสวัสดิการสังคมผู้สูงอายุบ้านบางแค หรือหน่วยงานที่อธิบดีประกาศกำหนด ส่วนในจังหวัดอื่น ให้ยื่นคำขอได้ที่สำนักงานพัฒนาสังคมและความมั่นคงของมนุษย์จังหวัด หรือศูนย์พัฒนาการจัดสวัสดิการสังคมผู้สูงอายุที่อยู่ในจังหวัดนั้น
เอกสารหลักฐานของผู้ยื่นคำขอที่ต้องแสดงต่อเจ้าหน้าที่ ได้แก่ ทะเบียนบ้าน บัตรประจำตัว ประชาชนหรือบัตรประจ้าตัวประเภทหนึ่งประเภทใดที่มีเลขประจ้าตัวประชาชน รูปถ่ายหน้าตรง ซึ่งถ่ายไว้ ไม่เกิน 6 เดือน จำนวน 1 รูป
กรมกิจการผู้สูงอายุ จะให้ความช่วยเหลือครอบครัวอุปถัมภ์ ครอบครัวละ 2,000 บาท ต่อผู้สูงอายุหนึ่งคนต่อเดือน ยกเว้นแต่มีเหตุจำเป็นและเหมาะสม อาจพิจารณาให้เงินช่วยเหลือได้ไม่เกินครอบครัวละ 3,000 บาท ต่อผู้สูงอายุหนึ่งคนต่อเดือน โดยโครงการดังกล่าวจะเริ่มต้นในเดือน พ.ค. 2567
เมื่อวันที่ 21 เม.ย. 2567 กรมกิจการผู้สูงอายุ แจ้งผ่านเว็บไซต์ว่ารัฐบาลได้จัดสรรงบประมาณสำหรับรองรับโครงการฯนี้ไว้เพียงจำนวน 1,107 รายเท่านั้น
ใครพลาดโครงการนำร่อง รองบประมาณปีต่อไป
นายวราวุธ ศิลปอาชา รัฐมนตรีว่าการพัฒนาสังคมและความมั่นคงของมนุษย์ (รมว.พม.) ระบุว่าเนื่องจากงบประมาณปี 2567 มีจำกัด ได้เพียง 1,107 ครอบครัว โดยจะของบประมาณปี 2568 เพิ่มเติม
ผู้ที่เข้าเกณฑ์สามารถยื่นขอรับสิทธิได้ โดย “ไม่มีเต็มแน่นอน เพราะเรารับหมด เพียงแต่ว่าต้องพิจารณาคัดเลือกเพียง 1,107 ครอบครัว ซึ่งเราจะเก็บเอาไว้เป็นฐานข้อมูล เพื่อที่ว่าในอนาคตถ้าหากว่ามีเงินส่วนอื่นที่สามารถสมทบได้ หรือถ้าหากปีงบประมาณ 2568 เราได้งบประมาณเพิ่ม จะได้นำฐานข้อมูลเหล่านี้มาดำเนินการให้เร็วยิ่งขึ้น”
เงื่อนไขสำคัญ โดยเงินที่จะได้รับการสนับสนุนเริ่มที่ 2,000 บาทต่อผู้สูงอายุ 1 คนต่อเดือน แต่ว่าในบางกรณีที่มีเหตุจำเป็นที่จะต้องมีค่าใช้จ่ายเพิ่มมากขึ้น สามารถเพิ่มเงินได้ถึง 3,000 บาทต่อผู้สูงอายุ 1 คนต่อเดือน แต่เฉลี่ยแล้วจะได้รับเงิน 2,000 บาทต่อผู้สูงอายุ 1 คนต่อเดือน
ฝันให้ไกลไปให้ถึง เบี้ยผู้สูงอายุถ้วนหน้า 3,000 บาท
รายได้ผู้สูงอายุวิกฤต คาด 20 ปี ข้างหน้า 91.4% ยังต้องทำงาน
เคาะขึ้น “เบี้ยผู้สูงอายุ” จ่ายทุกคน 1,000 บาท/เดือน
อ้างอิง : กรมกิจการผู้สูงอายุ กระทรวงการพัฒนาสังคมและความมั่นคงของมนุษย์ (พม.)
