แท็ก: นโยบายพลังงาน

วิกฤตราคาน้ำมันโลก จากสงครามตะวันออกกลางและความขัดแย้งทางภูมิรัฐศาสตร์ อาจเป็นโอกาสครั้งสำคัญในการทบทวนตัวเองและพึ่งพาตนเองด้านพลังงาน โดยเฉพาะ "ไบโอดีเซล–เอทานอล"ของไทยมีศักยภาพโตสูง แนะต้องเร่งสนับสนุนการใช้งานเพื่อทดแทนน้ำมันอย่างต่อเนื่อง และยกระดับอุปทานให้มีประสิทธิภาพ

สงครามตะวันออกกลางในขณะนี้ทำให้เกิดการชะงักงันของห่วงโซ่อุปทานโลก (Global supply chain disruption) โดยเฉพาะสินค้ากลุ่มน้ำมันดิบและปุ๋ยที่ผลิตจากกลุ่มประเทศในอ่าวเปอร์เซีย (Persian gulf) และขนส่งผ่านช่องแคบฮอร์มุซ (Hormuz)ซึ่งเป็นหนึ่งในจุดยุทธศาสตร์ (Chokepoint) ทางพลังงานที่สำคัญที่สุดของโลก

คำแถลงนโยบายของรัฐบาลที่ออกมา เรียบง่าย ลื่นไหล และสละสลวย โดยในส่วนของนโยบายที่พอจะโยงกับโลกร้อนถูกเขียนไว้ราวกับเดินบนพรหมและอ่านบทหนังโรแมนติก คำเดิม ๆ วนกลับมา เช่น ความเป็นกลางทางคาร์บอน (Carbon Neutrality) และ Net Zero หรือ ปล่อยก๊าซเรือนกระจกสุทธิเป็นศูนย์

วิกฤตพลังงานที่เกิดขึ้นจากความขัดแย้งในตะวันออกกลางกำลังส่งผลกระทบต่อเศรษฐกิจทั่วโลกรวมถึงประเทศไทยอย่างหลีกเลี่ยงไม่ได้ เนื่องจากน้ำมันเชื้อเพลิงเป็นต้นทุนพื้นฐานสำคัญในการผลิต การคมนาคมขนส่ง และการดำเนินชีวิตประจำวัน อย่างไรก็ตาม วิกฤตพลังงานไม่ได้จำกัดวงอยู่เพียงแค่ปัญหาเศรษฐกิจเท่านั้น

ผลกระทบจากสงครามต่อค่าครองชีพมาเป็นระยะ ล่าสุด กกพ.ประกาศค่าไฟฟ้างวด พ.ค.-ส.ค. ขยับขึ้น 16.23 สตางค์ต่อหน่วย ตามต้นเชื้อเพลิงพุ่งสูงขึ้นจากสงครามตะวันออกกลาง พร้อมเตือนเตรียมรับราคาค่าไฟมีโอกาสขยับขึ้นตามสถานการณ์ความขัดแย้งทางภูมิรัฐศาสตร์ในระยะถัดไป

กบน. ประกาศขึ้นราคาน้ำมันทุกชนิดรวดเดียว 6 บาท โดยอ้างว่ากองทุนน้ำมันติดลบ แต่เหตุผลที่แท้จริงอาจมาจากสถานการณ์ยังไม่แน่นอนสูง และแก้ปัญหากักตุนน้ำมัน แม้รัฐบาลจะบอกว่าไม่ขาดแคลนจากโรงกลั่น แต่สถานีบริการหลายแห่งยังประสบปัญหาไม่มีน้ำมันจำหน่าย

ประเทศในอาเซียนกำลังได้รับผลกระทบอย่างหนัก จากราคาน้ำมันในตลาดโลกผันผวนรุนแรง นับตั้งแต่สงครามอิหร่าน-สหรัฐฯ ราคาน้ำมันขยับขึ้นล่าสุด ณ 26 ม.ค. 69 เกือบ 1 เดือนนับตั้งแต่สงคราม 30-40% และในช่วงทะยานขึ้นสูงสุด ราคาเพิ่มขึ้นถึง 60-65%

เช้าวันธรรมดาของคนไทยในเดือนมีนาคม 2569 เปลี่ยนไปอย่างเงียบ ๆ แต่รู้สึกได้ ราคาน้ำมันที่ปั๊มพุ่งสูงขึ้น ค่าไฟฟ้าที่บ้านแพงขึ้น และประกาศจากรัฐบาลขอความร่วมมือให้ทำงานจากบ้าน (Work from Home: WFH) เพื่อลดการใช้พลังงาน สิ่งเหล่านี้ไม่ได้เกิดจากปัญหาภายในประเทศ

"วิกฤติพลังงานโลก" อาจเป็นช่วงเวลาที่สังคมไทยกลับมาคิด "การกำหนดกรอบนโยบาย"ใหม่ โดย "ปิยะพงษ์ บุษบงก์" นักวิเคราะห์และออกแบบนโยบาย สถาบันนโยบายสาธารณะ มหาวิทยาลัยเชียงใหม่ เสนอว่า กรอบนโยบายพลังงานต้องรื้อใหม่ จากเดิมให้คนหรือผู้บริโภค "ปรับพฤติกรรม" เปลี่ยนเป็นให้ "รัฐและตลาด"เพิ่มความรับผิดชอบ

มาตรการติดตั้งโซลาร์รูฟท็อป ลดหย่อนภาษีได้ 2 แสนบาท อาจช่วยจูงใจประชาชน แต่ยังต้องการสนับสนุนจากรัฐ ผลสำรวจพบว่า ประชาชนต้องการให้สนุบสนุนเงินทุนมากที่สุด เพราะโซลาร์รูฟท็อปมีค่าติดตั้งแพง รวมถึงอยากให้ลดอุปสรรคการขออนุญาตและการเตรียมเอกสารที่ยุ่งยาก

ท่ามกลางกระแสการเปลี่ยนผ่านสู่พลังงานสะอาดในปัจจุบัน แหล่งพลังงานหมุนเวียน และเทคโนโลยีหลายชนิดถูกนำมาใช้เป็นเครื่องมือเสริมประสิทธิภาพในระบบไฟฟ้าเพื่อให้มีความเพียงพอต่อความต้องการใช้งานพร้อมทั้งเป็นมิตรต่อสิ่งแวดล้อมมากยิ่งขึ้น

กระทรวงพลังงาน เปิดแผนดำเนินการปี 68 ยังไม่แน่ชัดในทิศทางพลังงานของประเทศว่าจะไปทางไหน แม้จะชูแผนมุ่งสู่พลังงานสะอาด แต่ก็ยังเดินหน้าแสวงหาแหล่งพลังงานจากฟอสซิลเป็นสำคัญ จับตาความร่วมมือพื้นที่ทับซ้อนไทย-กัมพูชา

กกพ.เปิดรับซื้อไฟฟ้าพลังงานหมุนเวียนรอบสอง 3,668.50 เมกะวัตต์ ภายในเดือน ก.ย.นี้ โดยจะให้สิทธิกับผู้ผลิตไฟฟ้าที่ยื่นขอรอบแรกไม่ผ่าน คาดรู้ผลสิ้นปี 2567