ชานันท์ ยอดหงษ์

คณะกรรมการการเลือกตั้ง (กกต.) คือองค์กรอิสระทำหน้าที่ควบคุมจัดการการเลือกตั้งและออกเสียงประชามติ ให้สุจริตเที่ยงธรรม ซึ่งเป็นกลไกพื้นฐานของระบอบประชาธิปไตย กกต. จึงเป็นอีกผู้เล่นสำคัญของระบอบการปกครองนี้

กรรมการการเลือกตั้ง (กกต.) ได้เปิดเผยนโยบายหาเสียงของ 51 พรรคการเมือง ที่ต้องใช้จ่ายเงินในการประกาศโฆษณา เมื่อวันที่ 26 ม.ค. 69 เพื่อให้ประชาชนใช้ประกอบการตัดสินใจ ก่อนเข้าคู่หาเลือกตั้ง 8 ก.พ. นี้

รัฐธรรมนูญถือได้ว่าเป็นกฎหมายสูงสูดในการกำหนดสิทธิและการคุ้มครองสิทธิของทุกคน หากรัฐธรรมนูญไม่บัญญัติสิทธิของประชาชนอย่างที่เคยมีในรัฐธรรมนูญฉบับก่อน ๆ ย่อมทำให้ประชาชนเสียสิทธิต่าง ๆ ที่เคยพึงมี

ในช่วงเวลาหาเสียงเลือกตั้งใหญ่ การแก้ปัญหาการทุจริตซื้อสิทธิขายเสียงกลับมาเป็นเรื่องที่ทุกคนสนใจอีกครั้ง โดยเฉพาะคนรุ่นใหม่  นักเรียน-นักศึกษา ที่ต้องการมีส่วนสำคัญในแก้ปัญหา และอยากเสนอไอเดียหาทางออกไปด้วยกัน

เมื่อกล่าวถึงปัญหาทุจริตคอร์รัปชันโครงการรัฐ ตัวอย่างที่เป็นรูปธรรมที่ชัดเจนและเป็นที่จดจำมากที่สุดก็คือ เหตุตึกสำนักงานตรวจสเงินแผ่นดิน (สตง.) ถล่มเมื่อปี 68 ทั้ง ๆ ที่ สตง. เป็นองค์กรอิสระที่ทำหน้าที่ตรวจสอบทุจริตภาครัฐเอง

ในช่วงเวลาของการเลือกตั้ง แต่ละพรรคการเมืองแข่งกันนำเสนอนโยบายและคำมั่นสัญญา โดยหนึ่งในนโยบายที่หลายพรรคให้ความสำคัญในการเลือกตั้งรอบนี้ คือนโยบายที่เกี่ยวข้องกับบทบาทชาย-หญิง สถานภาพสตรี สิทธิและสวัสดิการ

ในการหาเสียงการเลือกตั้งปี 69 นี้ ดูเหมือนว่านโยบายที่ไม่โดดเด่นเท่าปี 66 คือ นโยบายสิทธิและสวัสดิการ LGBTQIAN+ ที่ไม่ได้ถูกพูดถึงมากนัก

วันที่ 23 ม.ค. 68 ถือเป็นวันสำคัญทางประวัติศาสตร์ของกฎหมายไทยและสิทธิความหลากหลายทางเพศ ที่ “สมรสเท่าเทียม” มีผลบังคับใช้เป็นวันแรก หลังประกาศเป็นราชกิจจานุเบกษา 24 ก.ย. 67 และกำหนดเวลาอีก 120 วันเพื่อที่หน่วยงานต่าง ๆ ที่บังคับใช้กฎหมายปรับปรุงกฎระเบียบให้สอดคล้องกับสมรสเท่าเทียม

“รัฐโปร่งใสไร้คอร์รัปชัน” คือการเปิดเผยข้อมูลรัฐให้สาธารณะร่วมตรวจสอบ ลดกระบวนการต่าง ๆ ไม่ให้ดุลยพินิจเจ้าหน้าที่มากเกินไป รวมถึงกลไกความรับผิดรับชอบที่มีประสิทธิภาพ ซึ่งจากการสำรวจความคิดเห็นประชาชนของงาน Policy Watch Connect 2026 พบว่า การเปิดเผยข้อมูลเป็นประเด็นที่ประชาชนต้องการมากที่สุด